Bài viết đăng trên Tuổi Trẻ Online tết 2008

ảnh: Chúng tôi lại cùng bà quây quần bên nồi bánh chưng. Lò lửa rực hồng, khói ngún đen cả nồi nguồn: baohatinh.vn
Khuya, cái lạnh se se của những ngày giáp tết làm chúng tôi mê mẩn. Khoác lên mình chiếc áo len cũ vừa đủ ấm, chúng tôi ngồi quanh bếp lửa của bà huơ tay nói cười tíu tít. Lửa cháy đượm vào lòng bàn tay ấm áp.
Cái lạnh như xua đi theo làn khói bếp. Rồi chúng tôi tụm ba tụm bảy, “tám” chuyện ngày tết: chuyện con Hoa sẽ có một cái áo đầm mới, chuyện thằng Bờm đã được ba người lì xì… Rồi rượt đuổi, la làng quanh bếp lửa làm tan đi sự yên ắng của đêm khuya.
Bên bếp lửa, bà vẫn ngồi đều tay bên chảo nổ. Nổ nở trắng bum, hứa hẹn những miếng cốm ngon ngày tết. Tôi phụ bà cho củi vào bếp.
Lửa cháy làm rõ trên mặt bà những nếp nhăn. Khói bếp tỏa ra làm cay mắt chúng tôi và đôi mắt yếu, nheo lại của bà cũng thế. Bếp lửa tí tách cháy, tỏa đều quanh chảo nổ chen trong đó hương vị của nổ, của những que củi miền quê và cả tấm lòng người bà.
Đêm giao thừa, nhà nhà lại đỏ lửa. Sau bếp, trước sân lại rộn tiếng cười con nít. Người người tất bật chuẩn bị đón tết. Chúng tôi lại cùng bà quây quần bên nồi bánh chưng. Lò lửa rực hồng, khói ngún đen cả nồi. Những hòn than đỏ rực nằm ngổn ngang ấm áp. Tôi rủ mấy đứa em khều than lùi khoai lang. Khoai thơm phức. Rồi trải chiếu ra sân ngồi bên bà vừa ăn khoai vừa chờ bánh chín.
Tôi khoái nhất là được ăn bánh “xuất hành” cho hên cả năm. Bên bà, bên hơi ấm tỏa đều của bếp lửa cuối năm, bên mùi bánh chưng ngon lành đang chín tới tôi vo tròn như một chú mèo lười biếng rồi thiếp đi lúc nào không hay. Giận bà không gọi cháu dậy. Nhưng chiếc bánh chưng “xuất hành” bà vẫn để dành cho cháu trong chạn. Chỉ có bà mới thương cháu nhất nhà…
Rồi những cái tết vắng bà bên bếp lửa, tôi không còn được ngồi bên bà những khuya giáp tết. Rồi cũng vãn dần những nhà rang nổ, luộc bánh chưng. Giao thừa, cháu ra trước sân ngồi như thuở bé tìm lại bếp lửa của bà mà nghe có chút cay xè trong mắt…
Trần Minh Hợp